Blog

Güneş Enerjisi Erişimi ve Bina Yönlendirmesi için Planlama

Güneş Enerjisi Erişimi için Planlama
Bir alanın veya bölgenin ana planlaması, güneş enerjisi erişimi sağlamak için ideal bir fırsattır. En büyük ölçekte güneş erişimi için planlama yapmak, bina ölçeğinde doğal ışık için tasarımı çok basitleştirebilir.
Topografya, gölge sağlamak veya güneş ışığına erişmek için kullanılabilir. Doğru yönlendirildiğinde ve konumlandırıldığında, sirkülasyon modelleri bina ve kütleler arasında güneş erişimi sağlayabilir.










Kentsel tasarımda; büyük binalar genellikle yakınlarındaki binaları veya kendilerini gölgeler. Bu, serin avlular yaratıldığında bir avantaj ya da karanlık, büyük kentsel sokaklar yaratıldığında bir sorumluluk olabilir. Birçok kentsel alandaki imar yönetmelikleri, bina kütlesini düzenlemek için gün ışığı veya güneş erişimi gerekliliklerini içerir. Gün ışığına erişimi belirleyen kodlar gökyüzü manzaralarını iyileştirirken, güneş ışığına erişimi belirleyen kodlar zamansal yönelimi ve güneş açılarını dikkate almalıdır.



Güneş zarfları

Güneş zarfları, yakın binalar için güneş ışığına erişimi korurken, belirli bir alandaki inşa edilebilir hacmi en üst düzeye çıkarmak için kullanılan üç boyutlu tasarım araçlarıdır. Bir güneş zarfı tasarlamak için kullanılan temel unsurlar şunlardır: sahanın enlemi, boyutu, yönü ve topografyası; günün güneş erişiminin istendiği saatleri ve sahadaki gölgelenmenin etkisi.

Bina yönelimi


Güneş erişimi için planlama, doğrudan güneş erişimi ve gölgelendirmeden daha fazlasını içerir. Kentsel planlama, uygun bina yönelimini (tipik olarak doğu-batı ekseninde uzatılmış) sağlar ve böylece doğrudan güneş ışığından, gölgelendirmeden ve yakındaki zemin ve binalardan yansıyan güneş ışığından yararlanmayı kolaylaştırır.

Bina yönelimi, binalarda doğal ışık kullanımını kolaylaştırır. Bina yönelimi, güneş ışığını gölgelemek ve yönlendirmek için kritik öneme sahiptir, ancak yönsüz gün ışığı için daha az önemlidir.




Kuzey-Güney yönünde uzanan uzun eksen
Uzun ekseni kuzey-güney yönünde olan binalar genellikle sabah güneşine en fazla maruz kalan binalardır. Doğu ve batı cepheleri yaz aylarında kış aylarına göre daha fazla ışık almaktadır. Düşük açılı güneş ışığı yönelimleri nedeniyle, manzarayı da engellemeden doğrudan güneş ışığını gölgelemek zordur. Binaların doğu ve batı taraflarındaki açıklıklar, özellikle yan aydınlatma olmak üzere, aydınlatma için daha az tercih edilir. Bununla birlikte, bu yönlendirme ile üstten aydınlatma, gün boyunca en iyi gün ışığı sabitliğini sağlayabilir.
Doğu-Batı yönünde uzanan uzun eksen
Uzun ekseni doğu-batı yönünde olan binalar genellikle güneyden gelen güneş ışığına en fazla maruz kalan binalardır. Bu genellikle tercih edilen bina yönelimidir. Yüksek yaz güneşi en çok çatı ve yatay yüzeyler üzerinde etkili olur. Kuzey-güney cepheleri, genellikle basit bir cihazla gölgelendirilmesi en kolay olanlardır. Yönlendirmenin etkileri, güneş açısının daha düşük olduğu kuzey enlemlerinde en fazladır. Kuzey ve güney cephelerindeki açıklıklardan giren daha yüksek açılı güneş ışığı yatay yüzeyleri iyi aydınlatır.


Bir sonraki makalemiz ” Oda Oranı ve Yansımalar” için bizi takip edin.
Kaynaklar;
Mimari Aydınlatma
Kitap: M. David Egan ve Victor W. Olgyay tarafından yazılan Mimari Aydınlatma